سیاه­چاله درون راه شیری

Image Credit: NASA, JPL-Caltech, NuSTAR project

در مرکز کهکشان راه شیری، در فاصله 27 هزار سال نوری از ما، سیاه­چاله­ای با 4 میلیون برابر جرم خورشید نهفته است. سیاه­چاله راه شیری به نام کمان-*A (با تلفظ A-star یا ستاره A) محبوب و مشهور است. خوشبختانه این سیاه­چاله نسبت به سیاه­چاله­های مرکزی کهکشان های فعال و دور ملایم­تر است و بسیار آرام­تر مواد اطراف خود را مصرف می­کند. اما با این وجود هرازگاهی طغیان می­کند. یکی از فوران­های اخیر آن که به مدت چندین ساعت طول کشید، در این سری از نخستسن تصاویر اشعه X مجموعه تلسکوپ طیف نمای هسته ای، نوستار(NuSTAR)، ثبت شده است. ماهواره نوستار که در 13 ماه ژوئن گذشته پرتاب شد، اولین ابزاری است که توانسته دیدی متمرکز از منطقه پیرامون کمان-*A (Sgr A*) در اشعه X با انرژی بالاتر از آنچه رصدخانه­های چاندرا و XMM به آن دسترسی دارند، ارائه دهد. تناوب فوران­های اخیر، طی دو روز از مشاهدات NuSTAR، در تابلوهای سمت راست نشان داده شده است. پرتوهایX در موادی ایجاد می­شوند که تا دمای بیش از 100 میلیون درجه سانتیگراد حرارت داده شده­اند، و تا سرعت نزدیک به سرعت نور که درون سیاه چاله مرکزی راه شیری فرو می افتد، شتاب داده شده­اند. تصویر اصلی پرتوX ضمیمه شده، حدود 100 سال نوری وسعت دارد. منطقه روشن و سفید این تصویر نشان دهنده داغترین ماده نزدیک به سیاه چاله است، در حالی که ابر مایل به صورتی به احتمال زیاد متعلق به بقایای یک ابرنواختر نزدیک به آن است.

وبلاگ میوان:هیدی مصطفی پور