NGC 1365: مارپیچی باشکوه به همراه یک ابرنواختر

 

Image Credit & Copyright: Martin Pugh

کهکشان مارپیچ میله­ای NGC 1365 حقیقتاً یک جزیره­ی کائنات باشکوه است، که حدوداً 200 هزار سال نوری وسعت دارد. NGC 1365 در فاصله­ی 60 میلیون سال نوری و در سمت صورت­فلکی شمیایی کوره (fornax) قرار گرفته است. این کهکشان یکی از اجزای اصلی خوشه­ی کهکشانی به خوبی مطالعه شده­ی "کوره" است. در این تصویر رنگی دقیق، مناطق فشرده­ی شکل گیری ستارگان در انتهای میله­ی کهکشان و در طول بازوهای مارپیچی آن نشان داده شده، و همچنین جزئیات خطوط غباری که از وسط هسته­ی درخشان کهکشان رد شده اند آشکار شده است. درون هسته یک سیاه­چاله­ی بسیار عظیم نهفته است. ستاره­شناسان بر این باورند که میله­ی برجسته­ی NGC 1365 در تکامل کهکشان، نقشی حیاتی دارد، زیرا این میله گاز و غبار را به درون گرداب زاینده­ی ستارگان می کشد، و در اصل سیاه­چاله­ی مرکزی را با مواد لازم تغذیه می­کند. موقعیت مکانی یک ابرنواختر درخشان که در 27 اکتبر کشف شده، درون NGC 1365 نشان داده شده است. این ابرنواختر نوع Ia که با عنوان SN2012fr در فهرست ثبت شده، حاصل انفجار یک ستاره­ی کوتوله­ی سفید است.

وبلاگ میوان:هیدی مصطفی پور

آبشارهای ماسه ای تیره در مریخ

Image Credit: HiRISE, MRO, LPL (U. Arizona), NASA

این­ها ممکن است شبیه درختان مریخی به نظر برسند، اما درواقع این­گونه نیست. در این تصویر که توسط مدارگرد اکتشافی مریخ گرفته شده، دسته­هایی از خطوط و رگه­های قهوه­ای رنگ تیره بر روی تل­ماسه­های مریخ دیده می­شوند. این تپه­های شنی مایل به صورتی رنگ از لایه­ای یخ نرم و سبک درحال ذوب پوشیده شده­اند. عکس بالا در آوریل سال 2008 از نزدیکی قطب شمال مریخ گرفته شده است. در آن زمان، با ذوب شدن یخ سبک­ کربن دی­اکسید توسط خورشید بهار، روز به روز بیشتر ماسه­های تیره در لبه­ی داخلی تپه­های شنی مریخ دیده می­شدند. هنگامی که این ماسه­های تیره در نزدیک نوک تپه ایجاد می­شوند، همچون آبشاری به پایین تپه سرازیر می­گردند و رگه­هایی تیره از خود بر روی سطح برجای می­گذارند. این رگه­ها ممکن است در ابتدا همانند درختانی ایستاده در مقابل مناطق روشن­تر به نظر برسد، اما هیچ سایه ای ایجاد نمی­کنند. این تصویر با وسعت حدود یک کیلومتر، این خطوطی که حدود 25 سانتی متر طول دارند را به طور واضح نشان داده است. نمای بسته و نزدیک از بخش­هایی از این عکس، ستون­هایی مواج را آشکار می­کند. این ستون­های مواج نشان می­دهد که حتی در زمان گرفته شدن این عکس نیز شن­ها روان بوده­اند.

وبلاگ میوان:هیدی مصطفی پور

حلقه الماس و نوارهای سایه

 

Image Credit & Copyright: Stephen Mudge

با به پایان رسیدن آخرین مرحله­ی خورشیدگرفتگی در هفته گذشته، و عبور آخرین جریان نور خورشید از  لبه­ی ماه، یک حلقه­ی الماس درخشان برای لحظاتی کوتاه در آسمان پدیدار شد. بسیاری از ناظران خورشید گرفتگی، حضور ابرها را خوشایند نمی دانستند. اما در این نمایی که از میان ابرهای نازک در شمال کنز در کوئینزلند استرالیا دیده می­شد، سوسوی نوارهای سایه  نیز آشکار شده­اند که به طرز فوق­العاده­ای می­رقصند. این نوارها که بر روی لایه­ی ابرها نمایان شده­اند، با باریکه­ی نور خورشید در حال ظهور موازی هستند. عامل به وجود آمدن این نوارهای باریک، اعوجاج و تلاطم در جو زمین است که باعث شکست باریکه نور خورشید می­شود. در تصویر بالا، نوارهای سایه در یک نوردهی بسیار کوتاه یک هزارم ثانیه­ای ثبت شده­اند.

وبلاگ میوان:هیدی مصطفی پور